NGÀNH THÉP TOÀN CẦU TIẾP TỤC “ĐẶT CƯỢC” VÀO THAN ĐÁ, QUÁ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI XANH ĐỐI MẶT NHIỀU THÁCH THỨC

Bất chấp áp lực cắt giảm phát thải và mục tiêu trung hòa carbon đang được thúc đẩy trên toàn cầu, ngành thép thế giới vẫn tiếp tục mở rộng công suất luyện thép bằng than đá với quy mô lớn. Đây là nội dung đáng chú ý được nêu trong báo cáo thường niên mới nhất của Global Energy Monitor (GEM) về ngành thép toàn cầu.

Theo GEM, hiện có khoảng 319 triệu tấn/năm công suất lò cao (Blast Furnace – BF) mới đang được công bố hoặc trong quá trình xây dựng trên toàn thế giới, tăng khoảng 5% so với năm trước. Đồng thời, khoảng 80 triệu tấn/năm công suất lò cao hiện hữu cũng đang được lên kế hoạch đại tu (relining) nhằm kéo dài thời gian vận hành thêm nhiều năm.

Trong khi đó, tổng công suất lò cao hiện có kế hoạch đóng cửa chỉ đạt khoảng 141 triệu tấn/năm. Điều này đồng nghĩa công suất lò cao toàn cầu dự kiến vẫn sẽ tăng ròng khoảng 88 triệu tấn/năm đến năm 2035, thay vì giảm như kỳ vọng của các mục tiêu chuyển đổi xanh.

Báo cáo cho thấy quá trình “phi carbon hóa” ngành thép hiện vẫn diễn ra chậm hơn nhiều so với yêu cầu thực tế. Ngành thép hiện chiếm khoảng 11% tổng lượng phát thải CO₂ toàn cầu, trong đó gần 88% lượng phát thải của ngành đến từ công nghệ luyện thép sử dụng than đá.

Dù nhiều quốc gia và tập đoàn thép lớn đã công bố cam kết giảm phát thải, tốc độ chuyển đổi sang các công nghệ phát thải thấp vẫn còn hạn chế. Tỷ trọng công nghệ lò điện hồ quang (EAF) – giải pháp được xem là thân thiện môi trường hơn – chỉ tăng nhẹ từ 33% lên 34% tổng công suất toàn cầu trong năm qua.

Ở mảng sản xuất sắt hoàn nguyên trực tiếp (DRI), chỉ khoảng 10% công suất hiện nay sử dụng công nghệ DRI thay cho lò cao truyền thống. Đáng chú ý, chỉ khoảng 2% công suất DRI toàn cầu hiện sử dụng hydro xanh làm chất hoàn nguyên chính, trong khi phần lớn vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Theo GEM, nguyên nhân lớn nhất khiến ngành thép toàn cầu vẫn “gắn chặt” với than đá đến từ nhu cầu tăng trưởng thép tại châu Á, đặc biệt là Ấn Độ và Trung Quốc.

Ấn Độ hiện là quốc gia phát triển công suất lò cao mới lớn nhất thế giới, chiếm hơn 60% tổng công suất BF mới toàn cầu. Khoảng 93% công suất luyện gang thép đang được phát triển tại nước này vẫn sử dụng công nghệ dựa trên than đá. Tuy nhiên, GEM cho rằng phần lớn các dự án vẫn chưa thực sự khởi công, mở ra khả năng điều chỉnh chính sách trong tương lai.

Trong khi đó tại Trung Quốc, khoảng 94% công suất lò cao hiện hữu chưa có kế hoạch đóng cửa. Quốc gia này hiện vẫn là nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới và tiếp tục duy trì vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng thép toàn cầu.

Việc công suất lò cao tiếp tục được mở rộng được đánh giá sẽ duy trì nhu cầu tiêu thụ mạnh đối với than luyện kim, quặng sắt và các nguyên liệu ferro alloy như silicomanganese, ferromanganese, ferrosilicon, ferrochrome, nickel pig iron cùng nhiều nguyên liệu đầu vào khác cho ngành thép.

Ở chiều ngược lại, xu hướng này cũng cho thấy mục tiêu giảm phát thải của ngành thép toàn cầu có thể sẽ cần nhiều thời gian hơn dự kiến, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu thép tại các nền kinh tế đang phát triển vẫn duy trì ở mức cao.

Nguồn Ferro Alloy.Net